Hersenen
English: Brain

Zie artikelDit artikel gaat over hersenen in het algemeen. Voor de menselijke hersenen, zie Menselijke hersenen.

De hersenen (plurale tantum), ook wel het brein genoemd, vormen het deel van het centrale zenuwstelsel dat zich in het hoofd bevindt (Grieks: ἐγκέφαλος, enképhalos, inhoofdig). De hersenen vormen het waarnemende, aansturende, controlerende en informatieverwerkende orgaan in dieren. Er zijn drie groepen dieren met hersenen: de gewervelden, en binnen de groep van de ongewervelden de geleedpotigen (zoals insecten, spinnen, kreeften) en de inktvissen. De overige ongewervelden hebben geen hersenen maar verzamelingen van individuele ganglia. De hersenen bevinden zich over het algemeen in de kop van het dier.

De hersenen zijn een complex orgaan; het menselijk brein is opgebouwd uit vele tientallen miljarden neuronen (zenuwcellen) waarvan elk in verbinding staat met een groot aantal andere neuronen, soms vele duizenden. Het is waarschijnlijk de meest complexe structuur in het universum. De hersenen besturen en coördineren sensorische systemen, beweging, gedrag en homeostatische lichaamsfuncties zoals ademhaling, bloeddruk en lichaamstemperatuur. De hersenen zijn de bron van beweging, geheugen en (bij hogere soorten) cognitie (bewustzijn) en emotie.