Mariss Jansons

Mariss Jansons
Mariss Jansons
Mariss Jansons
Volledige naamMariss Ivars Georgs Jansons
Geboren14 januari 1943
Overleden1 december 2019[1]
GeboortelandVlag van Letland Letland
Jaren actief1973 - 2019
Beroep(en)dirigent
Ensemble(s)Symphonieorchester des Bayerischen Rundfunks
(en) IMDb-profiel
(en) Allmusic-profiel
Portaal  Portaalicoon  Klassieke muziek
Fragment uit de documentaire Imperfect Harmony uit 2014 waarbij Jansons met Louis Andriessen Mysteriën, diens jubileumwerk voor het KCO, doorneemt

Mariss Ivars Georgs Jansons (Riga, 14 januari 1943 - Sint-Petersburg, 1 december 2019[1]) was een dirigent uit Letland.

Biografie

Jansons werd geboren tijdens de onderduikperiode van zijn ouders, de dirigent Arvīds Jansons (1914-1984) en de Joodse mezzosopraan Iraida Jansons, beiden werkzaam aan de Opera van Riga. Toen hij dertien jaar was, verhuisde het gezin naar Leningrad (nu Sint-Petersburg), omdat zijn vader benoemd was tot tweede dirigent van het Leningrads Filharmonisch Orkest (tegenwoordig het Sint-Petersburgs Filharmonisch Orkest. Mariss studeerde viool, piano en directie aan het Conservatorium van Leningrad, waar hij cum laude afstudeerde. Hij studeerde verder bij Hans Swarowsky en Herbert von Karajan.

Jansons dirigeerde net als zijn vader het Leningrads Filharmonisch Orkest als assistent van Jevgeni Mravinski. Zijn debuut buiten de Sovjet-Unie was bij het Sjællands Symfoniorkester, het huisorkest van Tivoli in Kopenhagen. Hij was vervolgens twintig jaar chef-dirigent van het Filharmonisch Orkest van Oslo. In april 1996 kreeg hij een ernstig hartinfarct terwijl hij in Oslo La bohème dirigeerde. Van 1996 tot 2004 was hij chef van het Pittsburgh Symphony Orchestra. Hij was in die periode gastdirigent bij onder meer het Boston Symphony Orchestra, het Chicago Symphony Orchestra, het New York Philharmonic, de Berliner Philharmoniker, de Wiener Philharmoniker en het Concertgebouworkest. Jansons was op de nieuwjaarsdagen van 2006, 2012 en 2016 dirigent van het Nieuwjaarsconcert van de Wiener Philharmoniker.

Jansons leidde twee vooraanstaande symfonieorkesten tegelijk. Sinds 2003 was hij chef-dirigent van het Symphonieorchester des Bayerischen Rundfunks in München als opvolger van Lorin Maazel. Hij volgde in 2004 Riccardo Chailly op als chef-dirigent van het Koninklijk Concertgebouworkest in Amsterdam. Zijn repertoirekeuze sloot aan bij de traditie van beide orkesten. De nadruk lag op de grote orkestwerken van Bruckner, Mahler, Strauss en Sjostakovitsj. Daarnaast dirigeerde hij onder meer Stravinsky, Messiaen, Schnittke, Henze en Sjtsjedrin. Ook heeft hij grote koorwerken, zoals het Messa da Requièm van Verdi, en opera's gedirigeerd. Volgens critici[bron?] werd zijn stijl gekenmerkt door een diepe en welluidende orkestklank, in het bijzonder bij de strijkers.

Na het concertseizoen 2014-2015 stopte Mariss Jansons om gezondheidsredenen bij het Koninklijk Concertgebouworkest. Het orkest in München hield hij aan. Na zijn laatste concert in Amsterdam op 20 maart 2015 werd een portret van Jansons onthuld, bedoeld voor de dirigentenfoyer van het Concertgebouw en gemaakt door de Belgische kunstschilder Sam Dillemans.[2] Met ingang van het seizoen 2016-2017 werd Jansons opgevolgd door de Italiaan Daniele Gatti.[3]

Hij overleed aan hartproblemen in zijn huis in Sint-Petersburg.[4]