Neutraal Moresnet

Moresnet neutre
Neutral-Moresnet
 Generaal gouvernementen1816 – 1920België 
Vlag van Neutraal MoresnetCoat of arms of Neutral Moresnet.svg
(Details)
Kaart
 Limburg (Nederland)  Luik (België, voorheen Nederland)  Neutraal Moresnet  Rijnprovincie (Pruisen)

 Limburg (Nederland)

 Luik (België, voorheen Nederland)

 Neutraal Moresnet

 Rijnprovincie (Pruisen)

Algemene gegevens
HoofdstadKelmis
Oppervlakte343,9528 ha[1]
Bevolking256 (1816)[2]
2572 (1858)[n 1][3]
3432 (1903)[n 2][4]
TalenDuits, Frans, Nederlands, Kelmeser platt,[4] Esperanto[n 3][5]
Religie(s)Rooms-katholiek, protestant[4]
MunteenheidFranse frank (off.), Belgische frank, Reichsmark[6]
Regering
RegeringsvormCondominium
StaatshoofdKoning van Verenigd Koninkrijk der Nederlanden, België (vanaf onafhankelijkheid), Pruisen (vanaf 1871 keizer van Duitsland, vervolgens Rijkspresident)
Geschiedenis
- Traktaat van Aken1816
- WOI1914
- Vrede van Versailles1920

Neutraal Moresnet, officieel Het Onverdeelde Gebied van Moresnet, was van 1816 tot 1920 een neutraal gebied met een oppervlakte van amper 344 hectare dat toebehoorde aan zowel het Verenigd Koninkrijk der Nederlanden (vanaf de onafhankelijkheid aan de nieuwe staat België) als aan Pruisen (vanaf 1871 Duitsland). Het gebied, in de vorm van een stompe driehoek, lag ten zuiden van de Vaalserberg en reikte tot aan de hoofdweg van Aken naar Luik.

In de Eerste Wereldoorlog werd het bezet door Duitsland en na afloop door België. Uiteindelijk werd het door België definitief ingelijfd en sindsdien maakt het deel uit van de provincie Luik. Neutraal Moresnet werd voornamelijk bevolkt door Belgen (vanaf de onafhankelijkheid), Pruisen (vanaf 1871 Duitsers) en Nederlanders (in mindere mate vanaf de Belgische onafhankelijkheid). In augustus 1914 werden alle inwoners genaturaliseerd tot Duitser.

Neutraal Moresnet ontstond na de definitieve val van Napoleon, nadat de Nederlanden en Pruisen het bij de herindeling van Europa niet eens werden over het bezit van een waardevolle zinkgroeve bij Kelmis in de toenmalige gemeente Moresnet. Het stond bekend als een zinkexporteur, een belastingparadijs, een smokkelvrijplaats, een gokoord en korte tijd als potentiële 'Esperantostaat'.

Een van de cartografische bijzonderheden was dat het met België, Nederland en Duitsland een vierlandenpunt had.