Socialisme
English: Socialism

Socialisme
Portret van Karl Marx omstreeks 1875
Portret van Karl Marx omstreeks 1875
Algemene info
Grondlegger(s)Saint-Simon
Karl Marx
Friedrich Engels
(diverse anderen, afhankelijk van afbakening van het begrip socialisme, dat per tijd verschilt)
Ontstaan18de / 19de eeuw
LocatieParijs / Brussel / Londen
IdeologenRobert Owen
Ferdinand Lassalle
William Morris
John Dewey
Edvard Kardelj
Robin Hahnel
Michael Albert
Pierre-Joseph Proudhon
Charles Fourier
Politiek spectrum
Links
Stromingen
Communisme
Democratisch socialisme
Libertair socialisme
Marktsocialisme
Marxisme
Sociaal-anarchisme
Sociaaldemocratie
Syndicalisme
Revolutionair socialisme
Symbolen
Charter van Quaregnon
Internationale
Dag van de Arbeid
Rode roos
Organisaties
Politieke partijenBelgië:
sp.a / PS /SP
PVDA-PTB
LSP-PSL
SAP-LCR
Rood!
Nederland:
PvdA
SP
NCPN
VCP
VakbondenBelgië: ABVV
Nederland: FNV
MutualiteitenBelgië: Soc.mut
Portaal  Portaalicoon  Politiek

Socialisme is een politieke maatschappijvorm gebaseerd op gelijkheid, sociale rechtvaardigheid en solidariteit, of de verzamelnaam voor een verscheidenheid aan politieke en ideologische stromingen die naar een dergelijke maatschappij streven. Kerngedachte binnen deze stromingen is dat het collectief, al dan niet belichaamd door de overheid/staat, de hoogste beslissingsbevoegdheid heeft over de verdeling van macht en goederen. Arbeiderszelfbestuur staat centraal bij verscheidene socialistische theorieën.

Traditioneel wordt hiermee bedoeld dat de staat het verschil in economische macht, dat samenvalt met het verschil tussen arm en rijk, nivelleert en zo een einde maakt aan de klassenmaatschappij. Een wat modernere interpretatie is dat volledige nivellering niet noodzakelijk is voor het verwezenlijken van een eerlijke samenleving, maar vrijwel elke socialistische theorie gaat uit van een sterk overheidsingrijpen om sociale en maatschappelijke problemen op te lossen en kenmerkt zich door een sterke antipathie versus een (te) vrije markt. In dat opzicht staat het socialisme van oudsher lijnrecht tegenover kapitalisme en liberalisme. Het idee van een maakbare samenleving staat centraal in het socialisme.

Of de samenleving gevormd moet worden door overheidsingrijpen of door individueel initiatief is van oudsher een strijdpunt binnen de socialistische beweging. Een meerderheid van sociaaldemocraten, marxisten en anderen zien heil in ingrijpen in economie en maatschappij door politieke partijen en regeringsdeelname, terwijl anarchistisch georiënteerde socialisten doorgaans fel gekant zijn geweest tegen staatsmacht, vooral waar die als ondemocratisch wordt ervaren.