Tomografie
English: Tomography

Basisprincipe van tomografie. Voor uitleg zie tekst

Onder tomografie wordt verstaan het op non-invasieve wijze maken van een tweedimensionale afbeelding die een doorsnede weergeeft van een driedimensionaal object. Dat object kan een menselijk lichaam, een dier, een plant of een dood voorwerp zijn. Het woord is gevormd uit het Griekse τόμος tomos (snede) en γράφω grafô (schrijven).

Vroeger werden tomogrammen gemaakt met een röntgenapparaat waarin zowel de röntgenbron als de gevoelige plaat tijdens de opname zodanig werden bewogen dat alleen een dunne laag (de "tomos") op het denkbeeldige draaipunt van deze bewegingen scherp werd afgebeeld. Tegenwoordig vindt dit proces plaats door elektronisch meerdere opnamen te maken en die te combineren met een computerprogramma. Men spreekt daarom van computertomografie. Het gebruik van een computer maakt het makkelijker om meerdere lagen af te beelden en daaruit een ruimtelijk beeld te construeren ("CT-scan"). De term CT-scan slaat dus alleen op de manier waarop de afzonderlijke beelden geïntegreerd worden tot een ruimtelijk beeld, en staat dus los van de gebruikte beeldvormende techniek.

Nevenstaande afbeelding toont het basisprincipe. P is het rechter zijaanzicht van de ruimtelijke figuur aan de linkerkant. S1 en S2 zijn twee doorsneden, op verschillende posities. In deze doorsnedes zijn gedeeltes zichtbaar die in het rechter zijaanzicht P aan het zicht onttrokken zijn.

Tomografie in de geneeskundige diagnostiek

Animatie van achtereenvolgens weergegeven parallelle (horizontale) doorsnedes van een hoofd
Animatie van achtereenvolgens weergegeven radiale doorsnedes van een borstkas

In de geneeskundige diagnostiek kunnen beeldvormende technieken worden gebruikt om op non-invasieve wijze dunne doorsnedes van het lichaam of van een lichaamsdeel te maken. Door deze doorsnedes vanuit zo veel mogelijk verschillende richtingen te maken, kan een computer hiervan een driedimensionaal beeld genereren.

Het basisprincipe van de klassieke röntgentomografie is in 1930 ontwikkeld door de radioloog Alessandro Vallebona in Genua.

Afhankelijk van de gebruikte beeldvormende techniek worden verschillende varianten onderscheiden. In de geneeskunde zijn vooral de volgende tomografische procedés van belang: