Verenigd Koninkrijk van Groot-Brittannië en Ierland

United Kingdom of Great Britain and Ireland
 Koninkrijk Groot-Brittannië
 Koninkrijk Ierland
1801 – 1922Verenigd Koninkrijk 
Ierse Republiek 
Flag of the United Kingdom.svgRoyal Arms of the United Kingdom (Crown & Garter).svg
(Details)(Details)
Motto
Dieu et mon droit
Kaart
Het Verenigd Koninkrijk in 1921 in Europa
Het Verenigd Koninkrijk in 1921 in Europa
Algemene gegevens
HoofdstadLonden
Oppervlakte315.093 km²
Bevolking16.345.646 (1801)
42.769.196 (1921)
TalenEngels, Schots-Gaelisch, Welsh, Iers-Gaelisch
Religie(s)anglicanisme, presbyterianisme, rooms-katholicisme
VolksliedGod Save the Queen
Munteenheidpond sterling
Regering
Regeringsvormconstitutionele monarchie
DynastieHannover
Saksen-Coburg en Gotha
Windsor
StaatshoofdKoning
Geschiedenis
- Act of Union1801
- Paasopstand24 april 1916
- Anglo-Iers verdrag6 december 1921

Het Verenigd Koninkrijk van Groot-Brittannië en Ierland was (de naam van) een staat in West-Europa van 1801 tot 1927. De staat was de voorloper van het huidige Verenigd Koninkrijk van Groot-Brittannië en Noord-Ierland.

Geschiedenis

Het Koninkrijk Ierland werd al sinds 1541 in personele unie door de Engelse koningen geregeerd. De arme, voornamelijk rooms-katholieke bevolking van Ierland werd bestuurd door een kleine protestantse, Iers-Engelse elite. Na de bloedige Ierse opstand van 1798 besloot de Britse regering om Ierland bij het Verenigd Koninkrijk te voegen, om zo de Ierse bevolking een eerlijkere vertegenwoordiging in de regering te geven en verdere onrust te voorkomen. In 1800 stemde zowel het Britse als het Ierse parlement voor een Act of Union, die echter pas in 1801 intrad.

Vanaf de jaren 1880 probeerden de Ieren grotere autonomie (Home Rule) te verkrijgen binnen het Verenigd Koninkrijk, maar deze pogingen werden keer op keer gefrustreerd door tegenstand van de Conservative Party. Pas in 1914 werd eindelijk een wet voor Home Rule aangenomen, maar de inwerkstelling werd uitgesteld tot na de Eerste Wereldoorlog. In 1916 brak een nieuwe opstand uit in Ierland, de Paasopstand, en in 1919 besloten parlementsleden van de nieuwe Ierse partij Sinn Féin om een onafhankelijk Iers parlement en onafhankelijke Ierse regering in Dublin op te zetten. Datzelfde jaar brak een drie jaar durende Ierse onafhankelijkheidsoorlog uit.

Op 2 december 1922 werd een vredesverdrag getekend waarbij de 26 Zuid-Ierse counties het Verenigd Koninkrijk verlieten om de Ierse Vrijstaat te vormen, een autonome staat binnen het Britse rijk, met de Britse koning als staatshoofd. De zes noordelijke counties bleven in het Verenigd Koninkrijk onder de naam Noord-Ierland.

De naam Verenigd Koninkrijk van Groot-Brittannië en Ierland bleef in gebruik tot 1927, toen de naam veranderd werd in het huidige Verenigd Koninkrijk van Groot-Brittannië en Noord-Ierland.