Waddenzee
English: Wadden Sea

Waddenzee
Werelderfgoed natuur
Morze Wattowe.png
LandVlag van Denemarken Denemarken
Vlag van Duitsland Duitsland
Vlag van Nederland Nederland
UNESCO-regioEuropa en Noord-Europa
Criteriaviii, ix, x
Inschrijvingsverloop
UNESCO-volgnr.1314
Inschrijving2009 (33e sessie)
Uitbreiding2014
UNESCO-werelderfgoedlijst
Het westelijke deel van de Waddenzee
Zonsondergang bij Wierum
Veerboot Rottum op de Waddenzee
Wadlopen is mogelijk bij laag water, onder andere naar Schiermonnikoog.
Tussen Terschelling en Harlingen

De Waddenzee (Fries: Waadsee, Duits: Wattenmeer, Deens: Vadehavet) is de binnenzee tussen de Waddeneilanden en de Noordzee aan de ene kant, en aan de andere kant het vasteland van Nederland, Duitsland en Denemarken.

Het gebied strekt zich uit tussen Den Helder in Nederland en Esbjerg in Denemarken, heeft een lengte van 500 km en een breedte van gemiddeld 20 km. De oppervlakte bedraagt ongeveer 10.000 km², waarvan ongeveer 7.500 km² getijdengebied (slikken en zandbanken), 1.100 km² eilanden en 350 km² kwelders en zomerpolders.[1] De rest bestaat uit vaargeulen.

In de Waddenzee mondt een aantal rivieren uit. Daar zijn baaien ontstaan, zoals de Dollard en de Lauwerszee. De grootste baai was de Zuiderzee. Deze maakt sinds de aanleg van de Afsluitdijk in de jaren twintig en dertig van de 20e eeuw geen deel meer uit van de Waddenzee. De Waddenzee wordt onderbroken door de Hindenburgdamm van het eiland Sylt en de Rømøvej, de dam naar Rømø.

Het Waddenzeegebied heeft een grote natuurwaarde en staat op de UNESCO-Werelderfgoedlijst.[2] Het werelderfgoed omvat ruim 12.000 km², waartoe ook het overgangsgebied naar de Noordzee (zo'n 4.000 km²) wordt gerekend. De Waddeneilanden van Nederland en Sleeswijk-Holstein (bijna 700 km²) en de mondingen van de Eems, Außenjade, Wezer en Elbe vallen er grotendeels buiten. Deze gebieden vallen echter wel voor een belangrijk deel onder het regime van Natura 2000. De beschermingsmaatregelen worden gecoördineerd door het Internationale Waddenzeesecretariaat (CWSS) te Wilhelmshaven, waarin Nederland, Duitsland en Denemarken samenwerken. Besluiten worden genomen tijdens driejaarlijkse ministersconferenties, waar de betrokken bewindslieden overleg plegen. Daarnaast zijn er periodieke wetenschappelijke conferenties en is er een Waddenzeeforum, waarin maatschappelijke organisaties en belangengroepen hun stem kunnen laten horen.

Hoe kwetsbaar dit Waddenzeegebied is bleek met de ramp met MSC Zoë in de nacht van 1 op 2 januari 2019 , waarbij heel veel plastic(korrel)s en ook automaterialen in zee terecht kwamen. Duizenden vrijwilligers hielpen de kustlijn schoon te maken, maar de gevolgen voor het gebied worden nog onderzocht.[3]

Behalve als natuurgebied is de Waddenzee ook belangrijk voor de visserij, recreatie, delfstofwinning en andere economische bedrijvigheid. In het Nederlandse deel wint de Nederlandse Aardolie Maatschappij aardgas.

Het Nederlandse grondgebied van de Waddenzee is in 1981 toegevoegd aan de provincies Noord-Holland, Friesland en Groningen.[4] In 1986 werd de Waddenzee ook gemeentelijk ingedeeld.[5]